Бяцхан тэмдэглэл

Нэг зүйл зөвлөхөд...

2010-06-17T23:57:00.002+08:00

Ctrl+, Ctr++, Crl+-, Ctrl+0 товчнуудыг дарж дэлгэцэнд харагдах үсгийнхээ хэмжээг тохируулан уншаарай. Саяны оруулсан бичлэгний зураг бүдэгхэн, фонд нь жижиг харагдаж байгаа юм санагдаад үүнийг орууллаа. Энэ аргыг бусад бүх блог сайтад хэрэглэж болно. Их дажгүй шүү, учир нь зарим сайт блогуудын үсгийн фонд жижигхэн байдаг. Үүнээс болоод юм унших биш нүдээ чилэх асуудал үүсдэг. Уг нь сайхан сонирхолтой зүйл бичсэн байдаг гэтэл уншихад жаахан төвөгтэй. Өөрсдөө туршиж үзээд таалагдана гэж найдаж байна *~*

Ctrl+ харагдах байдал нэг дахин томорно.
Ctr++ харагдах байдал хоёр дахин томорно.
Crl+- 2дах үйлдэл буцаагдан дэлгэц жижигрэнэ.
Ctrl+0 дэлгэц анхны байдалдаа орно.

Google account буюу Gmail account-аа хэрхэн устгах вэ?

2010-06-17T23:42:00.000+08:00

Эхлээд та өөрийнхөө Google account буюу Gmail account руугаа орно.

Хаяг чинь нээгдсэний дараа цонхны баруун дээд буланд байрлах Settings цэс дээр дарна.

Үүний дараа доорх байдлаар харагдана.

Settings цэсний Account and Import хэсэг дээр дар.

Дарангуут доорх байдлаар харагдах ба улаанаар хүрээлсэн хэсэг буюу Google Account Settings-г сонгоно.

Үүний дараа таны Google Account дараах байдлаар харагдана.

My products гэсэн цэсний хойно байрлах Edit-г сонгон дарна.

Edit даран ороход дараах байдлаар таниас сонголт хийхийг шаардана.

Хүрээлсэн байгаа хэсгийг сонгоно дарна.

Дарсаны дараа доорх цонх гарч ирнэ.

Уланаар хүрээлсэн хэсэгт хаягныхаа нууц үгийг, харин цэнхэрээр хүрээлсэн хэсгийг чагтална.

Мөн Web history, iGoogle, Gmail, Google talk гэсэн хэсгийг чагтална.

Ингээд доогуураа ногоон зураастай хэсэг болох Delete Google Account хэсэг дээр дарна.

За ингээд таны хүссэнээр таны Gmail account устгагдлаа.

Устгахад өөр асуудал үүсэхгүй байх гэж бодож байна. Устгах ер нь хүний цусанд байдаг гэж хүмүүс ярьдаг. Гэхдээ энэ удаа магадгүй мэдэхгүй хүмүүст хэрэгтэй болуу гээд оруулчихлаа.

Aishwarya Ra

2010-06-15T00:01:00.004+08:00

Дэлхийн хамгийн сайхан дур булаам харцтай эмэгтэй гэж Aishwarya Ra-г нэрлэсэн байна.

Бүтэн нэр: Aishwarya Ra
Хоч: Aishu буюу Ash
Төрсөн газар: Энэтхэг, Карната
Төрсөн өдөр: 1973.11.01

Нүдний өнгө: ногоон
Биеийн өндөр: 187
Мэргэжил: худалдааны мэргэжилтэн, загвар өмсөгч, кино жүжигчин
Орд: хилэнц
Гэр бүл: ээж Brindya, ах Aditya, нөхөр Abhishek Bachchan, хадам аав Amibath Bachchan, хадам ээж Jaya Bachchan
Хэлний мэдлэг: англи, энэтхэг, канад, тамил
Хаяг: Aishwarya Ra 402 Ramlaxmi Niwas 16th Road (Near Khar Gym) Mumbai 400054, India

Aishwarya Ra загвар өмсөгчийн мэргэжилээр нэр хүндийн гараагаа эхэлжээ. Тэрээр анх 17 насанд алдарт Фордын шилдэг загвар өмсөгчөөр шалгарч улмаар Энэтхэгийн хамгийн сайхан эмэгтэй болжээ. Түүний нэр хүнд өдөр ирэх тусам өсч амжилтын үүд ч үргэлж нээлттэй байв. Энэтхэгийн хамгийн сайхан эмэгтэй шагнал хүртсэний дараагаар Энэтхэгийн хамгийн секс эмэгтэй гэсэн өргөмжлөл авчээ. Энэ үзэсгэлэнтэй эмэгтэйг дэлхийн даяар гоо үзэсгэлэнг нь тунхагласан өдөр бол 1994 оны 11сарын 19ны өдөр. Энэ өдөр Aishwarya Ra Дэлхийн Мисс болсон.

Түүний нөхөр болох Abhishek Bachchan нь Энэтхэгийн алдартай жүжигчидийн нэг юм. Тэд 2007 оны 4р сарын 20нд гэр бүл болсон.
Тэр үед шүүгчид үнэхээр дуу нэгтэй түүнийг дэмжин халуун алга ташилтанд түүнийг умбуудж байсан. Тэр үед телевизээр энэ эмэгтэй харан суухдаа ямар хөөрхөн эгч вэ гэж бодож байсан шүү. Одоо ч гэсэн тоглосон киног нь үзэх дуртай.

Иракийн эртний нийслэл Самарра

2010-06-14T21:42:00.002+08:00

Домогт Гарун Аль-Рашидийн ач нарын нэг болох турк гаралтай шивэгчин бүсгүйгээс төрсөн Халиф Аль-Мутасим хүчирхэг Аббасидийн эзэнт гүрний удирдагч болмогцоо турк цэргүүд хөлслөн торгон цэргээ бүрдүүлжээ. Торгон цэргүүдийн ихэмсэг зэрлэг зан авир, дээрэмдлэг, доромжлол Багдад хотынхны дургүйг хүргэж бослого гарахдаа тулаад байлаа. Түүгээр ч барахгүй торгон цэргүүдээ өмөөрөн өөгшүүлж байгаа Халифыг бүр ч их үзэн ядна. Учрыг ойлгосон Халиф Аль-Мутасим байдлыг зөөлрүүлж олон түмнийг тайвшруулахын тулд Багдад хотоос 138километр зайтай цөл газар шинэ нийслэл Самарра хотыг байгуулах зарлиг буулгав.

Арван таван жилийн богинохон хугцаанд Тигр мөрний баруун эрэг дагуу бараг 3километр сунжран орших цөлийн зэрэглээ мэт сэтгэл татам сайхан хот сүндэрлэн босжээ. 836 онд Аббасидын эзэнт гүрний нийслэл тэнд шилжиж ирсэн ба Халифуудын долоон үе эзэгнэн сууж хотыг улам гоё болгож байлаа. Тус хот эд цэцэглэлтийн үедээ 200,000 орчим хүн амтай байсан нь тухайн үедээ их тоо байжээ.

Гэвч олон таагүй нөхцөл ялангуяа цэвэр ундны гачаалаас болж Самарра хот 56 жилийн дараа мөхөж Багдад хот нийслэлл нэрээ буцаан авчээ.

20р зууны эхээр германы хуучныг судлаачид малталт хийж байгаад сүм, ордон, орон сууцны барилга байшины балгас, ханын чимэглэл, төмөр, модон дээрх сийлбэр олжээ. Асар том талбай эзлэн орших Самарра хот сүрлэг сайхан олон барилгаараа гайхагдаж байв. Тус хотын Тигр мөрний дагуух 100 метр өргөнтэй гол замын дагуу ус дамжуулах суваг татаж мод суулгаж явган хүмүүсийг төөнөсөн нарнаас хамгаалдаг байв.

Тус хотод Халиф Аль-Мутаваккиле 847онд сүм бариулсан нь одоо ч лалын шашны түүхэн дэх хамгийн том сүмд тооцогдсоор байна. 38000 хавтгай дөрвөлжин метр талбай бүхий сүмийг арабын уламжлалаар мөргөлийн танхим, өндөр цамхагтай барьжээ. Гадна талын хэрэм хана нь хагас дугуй хэлбэртэй, 16 хаалгатай байв. Түүхэнд тэмдэглэгдэж үлдээснээр мөргөлийн танхимд нэг зэрэг 10000 орчим хүн багтдаг байжээ. Манай өнөө үе хүртэл хэрмэн хана, өндөр цамхаг нь л хэвээр хадгалагдан иржээ.

Сүмийн өндөр цамхаг нь байгуулагдсан үеэсээ Самарра хотын бэлэг тэмдэг болж өнөөдөр ч Ирак улсад түүнийг дээдлэн биширсээр байна. Энэхүү алдарт цамхаг нь дөрвөлжин суурин дээр гадна талдаа таван бүтэн мушгиа товгор бүхий бараг бүтэн хагас метр голчтой тайрч мухарласан хэлбэртэй шовгор юм. Эвдэрч нурсан сүмийн балгас дунд орших 52 метр өндөр энэ цамхаг нь цөл хээр газар ор ганцаараа алсаас харагдана.

Сүмийн хэрмэн хананы өнгө үнэхээр гайхалтай. Тойпуун барилгын өнгө өдрийн цагт нарны гэрлийн илчээс хамааран олон өнгө цацраан солонгорно. Цайвар өнгө нь алтлаг өнгө болон хувирч нар жаргах үед ягааран харагдана.

Бороо VS Бодол

2010-06-13T22:47:00.007+08:00

Хайр гэдэг хэзээ үнэтэй байлаа?
Чи зүгээр л ав л даа
Халаасан дахь мөнгө биш ээ
Эргэж нэхэхгүй

Эмнэг гоё сарнайг бүгдээрээ андахгүй ч
Эмэнд ордог цэцэгийн нэрийг хүн мэддэггүй шүү дээ
Миний хайр, чамайг баян болгохгүй
Мичид гийсэн үдшээ чи өвөртөлж харихгүй
Зоосон одод гэрэлтэх тэнгэрийн доор
Зовлон жаргал хоёроо миний чихэнд дуулгахгүй
Дурлал гэдэг хэзээ үүрдийн байлаа?
Чи зүгээр л ав л даа
Дугтуйнд ирдэг захидал шиг уншаад л хаячихна
Сэрүү унахад даардаг навчсыг өрөвддөг байталаа
Сэтгэлд гийсэн зулын гэрлийг хүн мэддэггүй шүү дээ
Амдьдрал гэдэг хэзээ мөнхийн байлаа чи зүгээр л хайрлал даа!

Хаа нэгтээ хамгийн анх уншаад таалагдсан шүлэг. Блогтоо оруулж надаас өөр хэн нэгэн бас уншаасай гэж хүслээ. Энд яг одоо бороо орж байна. Аажим аажмаар орж эхэлсэн бороо аянга цахилгаантай холилдон дуу шуутай үргэлжилсээр. Ширээний ард хэдэн товчлуур товшин суугаа би хайртыг минь санагдуулах ширээний сүүн цагаан гэрэлд бас бодолд автуулам төгөлдөр хуурын эгшигэнд хэдэн мөр тэрлэн сууна.

Би зүгээр л нисмээр
Дуу аялан инээмсэглэн суумаар
Сэтгэл минь гэгээтэй
Салхинд би сэрээстэй
Сайханд би тэмүүлээстэй
Тэр сайхан нь харин...

Бөндгөр

2010-06-13T22:34:00.002+08:00

Магадгүй ээ магадгүй бөөрөнхий байж магадгүй
Маргаашийг мэддэг ч байж магадгүй
Мөлгөр гөлчгөр ч байж магадгүй
Миний бөндгөр ямар ч байж магадгүй

Сонин содон юм байна аа тэнд
Сонирхуулаад хэлэх хэдэн үг ч байна
Согтууран мансуурах цагт
Солиорон мангартах бөндгөрөө гэж
Гайхалтай энэ зүйлийг
Гайны эхлэл ч болгочиж магадгүй
Гахай шувуунаас ялгах
Ганцхан эд шүүдээ энэ бөндгөр чинь
Бөндгөрөөрөө бөөцийлөгдөж
Бүтэн хагас амьдарсан бид
Байгаа энэ хувь тавилангаа
Бөндгөртөө л найдаж үлдээе дээ...

Миний блогийн үүсэл

2010-06-13T21:58:00.003+08:00

Энэ сайхан өглөөний мэндийг эрхэмсэг анд чамдаа хүргэе.

Нээрээ сайхан өглөө эхэлж байна шүү. Сэтгэл сэргээд сайхан байна. Өглөө ажил дээрээ ирээд чамаас ирсэн mail-г шимтэн уншаад инээмсэглэн сууж байна. Найзынаа төлөвлөгөөг уншлаа бүх зүйлд нь их амжилт хүсье. Чамайг дандаа аз жаргалтай, баяр хөөрөөр дүүрэн байхыг чинь мэдрэх найз нь дуртай хэхэ. Яг одоо хариу бичиж сууна, надад зөндөө их урам зориг өгсөнд чамд баярлалаа. Бас блогийн талаарх санаа чинь таалагдлаа үдээш хойш энэ талаар тухтай хариу бичнээ...

Ингэж найз маань надруу е захидал илгээн анх энэ блогийг нээсэн юм. Анх зөндөө зүйл мэдэхгүй бас нэг болж өгөхгүй сэтгэл дундуур байж билээ. Нилээд хэдэн бичлэг оруулсан боловч нэг л дутагдалтай хийсэн зүйлээ голоол орхих дөхсөн хэхэ. Яг тэр үеэр хичээлийн улирал дуусах гээд шалгалт эхлээд миний бие басгүй асуудалтай тулгараад нэг хэсэг хаагаад орхисон. Хэдэн сарын дараа буцаан нээж тоосонд дарагдсан дурсамжийн тоосыг арилган хийсэн бүхнээ сэргээж эртний бичлэгүүдийг устган одоо байгаа энэ төрхөнд нь оруулсан.

Хэдий урт хугацаа биш ч анх үүссэн нь би болон миний хамгийн сайн найзын сэтгэл шингэсэнд нь дурсамжтай байдгийн. Одоо тэр найз маань хаа нэгтээ сайхан амьдарч байгаа, бас энэ мөчид миний нийтлэлүүдийг уншин намайг шоолон суугаа байх. Найздаа маш их баярладаг шүү үргэлж миний хажууд байсанд чинь. Аав ээж минь хол байхад оронд нь тэднийг орлож, эгчийн минь оронд эгч болж халуун дулаан үгээр дутаж, хацар даган хааяахан урсах нулимсыг минь аргадан байж холын холоос байнга захидал бичин утсаар ярьдаг анд чамдаа баярласан сэтгэлээ баярлалаа гэдэг энэ үгнээс өөрөөр илэрхийлж чадахгүй байгаадаа санаа алдан байна.

"Хайртыгаа хүлээн суухад минь хүртэл мессэжээр хань болдог анд минь чи миний насан туршийн сайн НАЙЗ".

2010 ДАШТ

2010-06-11T23:34:00.001+08:00

Өнөөдөр 2010 оны 6 сарын 11. Ингээд хүсэн хүлээж байсан Дэлхийн хөл бөмбөгийн аварга шалгаруулах тэмцээн маань эхэлдийн байжээ. Хөл бөмбөгийн хорхойтон, бишрэгч, дэмжигч, сонирхогч хүмүүсийн нүүрэнд нь инээмсэглэл тодрон, дэлгэцэнд нүүрээ наах шахам үзэн суугаа байхдаа. Үнэхээр л сайхан эхэлж байнаа. Тэмцээний нээлтийн үйл ажиллагаа дууссаны дараа эхний тоглолт Өмнөд Африк болон Мексик хоёр улсын хооронд эхэлж, Өмнөд Африк эхний бөмбөгийг гоал оруулснаар тоглолт үнэхээр сонирхолтой үргэлжилж байна. Миний бие яг одоо тоглолт үзэнгээ нийтлэлээ бичээд сууж байна. Манай сургуулийн африк гаралтай оюутнууд маань хөл нь газар хүрэхгүй баярлалдаж өөрсдийн орны хөгжимийг тавин бүжиглэж харагдана. Нээрээ л дэлхийн баяр баясгалан юм даа.

Хэрхэн Yahoo mail хаягаа устгах вэ?

2010-06-10T20:38:00.000+08:00

Эхлээд Yahoo майлруугаа ороод дээд буланд байгаа HELP товчинд дарна.

Help цэсрүү орсны дараа Account Info дарна.

Үүний дараа How can I delete my account? асуултан дээр дарна.

Гарч ирэх хэсэгт Account Deletion гэдэг цэнхэр үсгэн дээр дарна.

Ингээд If so, please confirm your identity with your password гэсэн бичгийн доод талд байрлах нүдэнд өөрийн нууц үгээ бичээд, доорх кодыг хуулаад Terminate this Account дээр дарна. Таны майл хаяг устлаа.

Модон сүм

2010-06-10T19:59:00.002+08:00

Хүн төрөлхтөний буурал түүхийн хугацаанд асар хүчтэй газар хөдлөлтийн улмаас бүхэл бүтэн хот суурин сүйдэж байсан тохиолдол цөөнгүй билээ. Газар хөдлөлтийг тэсвэрлэн даах чадварын хувьд хөнгөн, уян хатан чанараараа модон барилга бусад материалаас онцгой юм. Өнөө үед хөнгөн, бат бэх пластмасс зэрэг барилгын материал бий болж байгаа ч мод анхаарал татсан хэвээр байна.

Газар хөдлөлтийг тэсвэрлэн даах чадвараараа дэлхий даяар гайхагддаг нэгэн барилга байгууламж нь Казакстан улсын Алматы буюу хуучин нэрээрээ Верный хотын София сүм юм. 1904 онд барьж дуусгаж 1907 онд аравнайлсан энэхүү уран барилгын гайхамшигт бүтээлийн нэр алдар удтал хав дараастай байлаа.

1887 онд Верный хотод арван минутын зайтай хоёр удаа хүчтэй газар хөдөлж 1800 орчим тоосгон барилга нурж эвдэрсэн байтал 800 орчим модог барилга байшин хэвээр үлдсэн байжээ. Орон нутгийн барилгачид модон байшин илүү тэсвэртэйг ойлгож хотыг сэргээн барихдаа дан модон байшин барилга босгожээ.

Хоёр дахь газар хөдлөлт 1911 онд болоход ганц ч модон барилга эвдэрч сүйдээгүй байжээ. Анхны газар хөдлөлтөөр нурсан тойпуун сүмийг модоор сэргээн барьсан нь мөн яг хэвээр байв. Гагцхүү сүмийн бөмбөгөр оройны төмөр хэрээсүүд нь ганхалтаас болж махийсан байв.

Верный хотын София сүмийн хоёр давхар шувуун нуруу бүхий дээврийн доор хэрээсүүдтэй нэг том, захын дөрвөн бөмбөгөр орой байна. Тэдгээрийн дор өргөн тэгш өнцөгт цонхнууд бүхий найман өнцөгт намхан хөндийнүүд байна. Гол бөмбөгөр оройны голч нь 13метр, захын дөрвөн бөмбөгөр оройны голч нь 6.5метр. Сүмийн тэнхлэгийн дагуу орох гол хаалганы дээх нь тэгш өнцөгт хэлбэртэй хонх байна. Гол бөмбөгөр оройны дээрх хэрээсний үзүүрээс суурийн чулуун тавцан хүртэл бараг 45метр буву 15 давхар байшин шиг өндөр юм. Сүмийн шувуун нуруу, дээвэр, хана гээд бүгдийг нь тянь-шаний гачуур модоор урлажээ.

Модон араг хэлхээс дээр модон бөмбөгөр оройнуудыг зангидаж доороос нь том шонгуудаар тулжээ. Бөмбөгөр орой тэдгээрийн араг хэлхээ, таазыг маш хөнгөхөн орон зайн тогтолцоо болгон хийсэн учир газар хөдлөхөд бөмбөгөр орой хажуу тийшээ савлах боловч бөөрөнхий хэлбэрээ хадгалан байрлалдаа хэвээр байдаг юм байна.

Сүмийн хануудыг гачуур модны гаулингаар оросын аливаа байшингийн адил хэвтээ байдлаар байрлуулан босгожээ. Уг сүмийг барьсан уран барилгач А.П.Зенков хананы гаулингуудыг гурван босоо багануудад зангидсан байна. Верный хотын София сүм бол үнэхээр гайхамшигтай уран бүтээл юм. Хотын дээр хөвж байгаа мэт бөгөөд өмнө зүгийн илчтэй нар сүмийн хонхнууд, шалны чулуун хавтангуудаас ойно. Зуны нартай халуун өдөр сүмийн цагаан бөмбөгөр орой дээш дүүлэн нисэж байгаа мэт, хана нь цагаан, цэнхэр буданд хөвж байгаа мэт сэтгэгдэл төрүүлнэ.

Сүмийн суурийг ямар ч газар хөдлөлтөнд тэсэхээр хийсэн нь гайхалтай. Шохойн зуурмагаар уулын хадыг зуурч хавтангуудыг хийж гадна талыг нь боржгон чулуугаар өнгөлжээ. Сүмийн довжоог мөн адил хийжээ. Уран барилгач маань сүмийн суурийг газар хөдлөлтөөс улам найдвартай болгохын тулд суурийг газар доогуур тойргон сувгуудаар холбожээ. Газар доорх тийм сувгууд нь газар хөдлөлтийн үед чичрэлтийн долгионыг багасгадаг байна.

Хожим сүмийг ерээд оны үед үнэн алдартны шашны сүм болгон сэргээжээ. Энэ сүмийн барилга 100 гаруй жил оршин тогтнож хэд хэлэн удаагийн газар хөдлөлтөд тэсэж модон барилгын сонгодог уран бүтээл болон алдаршсаар байна.

White Tara Mantra

2010-06-10T15:35:00.002+08:00

Snow Color

2010-06-06T13:09:00.002+08:00

Заримдаа хөгжим сонсоод, сандалныхаа түшлэгийг наалаад хэвтэх сайхан шүү. Энийг үзээд магадгүй хэн нэгний хэзээ нэг цас өдрийн аялалыг санагдуулах байх...

Kiss the Rain

2010-06-06T12:34:00.003+08:00

Бороо чиний дусалууд сэтгэлийн минь утсыг хөндөн Гэгэлзэх догдлох бодлогшрох баясах гуних сэтгэл нэгэн мөчид илэрээд Нэг л гоё... нэг л бодлогширонгуй болчихын. Бодлын харгуйд хөвж байгаа болохоор тэр юм болвуу Бороо чиний дусал бүрийд дурсамжууд байх юм ... Хүн болгонд Бороотой холбоотой дурсамжууд байдаг байхдаа. Харин надад...

Хус мод

2010-06-03T21:31:00.002+08:00

Төрсөн сар өдрөөрөө хүмүүс янз бүрийн модны төрөлд хуваагддаг. Жишээ нь Инжирийн модны төрөлд-6.14-6.23нд, Царс модны төрөлд-3.21нд төрсөн хүмүүс хамаарагдана. Харин одоо нийтэлж байгаа "Хус мод"-ны төрөлд зөвхөн 6р сарын 24нд төрсөн хүмүүс ордог юм. Яагаад заавал энэ өдрийнхийг нийтэлж байна вэ гэхээр миний төрсөн өдөр юм л даа. Надтай нэг өдөр төрсөн хүмүүс ттухлан сууж таалан уншаарай @};-

Аятайхан, хөнгөхөн, уяхан, уран чадамгай, хүмүүс түүнд дуртай байдаг. Түүнтэй хамтын амьдрал их сайхан байна. Дөлгөөн, эелдэг байж чаддаг. Хэнээс ч юм нэхэж шаарддаггүй, тулгадаггүй. Тэр чамин хувцасладаг, ёс суртахуунтай гэхдээ сургаал айлдаад байдаггүй, даруухан, аливаа зүйлд хязгаар байдаг гэж сайн мэддэг. Тэр уян зөөлөн зантай учраас бүдүүлэг занг тэвчдэггүй.
Хэдий тэр гоо үзэсгэлэнтэй төрхтэй ч их хөдөлмөрлөх дуртай бас чаддаг. Ажилдаа уран бүтээлчээр ханддаг. Тэр олон янзаар бодож сэтгэдэг, зохион бүтээх чадвартай, бодож гаргасан зүйлээ амьдрал дээр хэрэгжүүлдэг. Энэ бүгд түүнд гоц гойд үр дүнд хүрэхэд нь тус болдог. Ажил хийх чадвар нь дуусашгүй.
Ямар ч төрлийн үйл ажиллагаанд тэр том амжилтанд хүрч чадна. Сэтгэн бодох чадвар нь илүү их хөгжсөн учраас урлагт амжилт олох нь их байдаг. Тайван ажиллах нөхцөл нь бүрдэж л байвал ямар ч нөхцөл байдалд амархан дасдаг. Тосгонд амьдрах нь түүнд илүү сайхан санагдана. Аз жаргалтай байхын тулд түүнд их юм шаардагдахгүй: сайн номын сан ба хайрладаг, ойлгодог хүн нь байхад л хангалттай.
Тэр зожигдуу учраас язгууртан амьдралд тохирохгүй хүн. Тэр нөлөө бүхий хүмүүстэй харьцах сонирхолгүй. Тансаг баян байдалд тэмүүлдэггүй, дээдсийг дууриадаггүй хүн юм. Түүнд тайван, жигд амьдрал илүү тохирно. Эелдэг, даруу, оуюн ухаан ихтэй тэрээр гэртээ ая тухтай, аз жаргалтай байдлыг бий болгож чаддаг. Гэр бүлийнхээ амьдралд үнэнч мөн тэсвэр тэвчээртэй ханддаг. Тэр их уян сэтгэлтэй ч тачаангуй, тэсгэлгүй хүслээс бас айдаггүй. Үүнээс болж бодлогогүй гэрлэдэг ч дараа нь харамсаад байдаггүй.
Түүний зан чанарууд: зөн бэлэгтэй, уран сэтгэмж сайтай, уян зөөлөн.

Эссэ бичих арга зүйн зөвлөмж

2010-06-03T21:04:00.001+08:00

1. Нийтлэг зүйл
Зорилго: Эссэ нь оюутныг сурах бичиг, ном, сэтгүүл, эрдэм шинжилгээний бүтээл уншиж судлуулах, тэдний бие даасан бүтээлч сэтгэлгээг хөгжүүлэх, тодорхой судалсан сэдвээрээ санаа бодлоо чөлөөтэй, цэгцтэй, оновчтой нэгтгэн дүгнэх чадвар эзэмшүүлэх, мэдлэгийг оюутан өөрийн идэвхтэй оролцоотой өргөжүүлэх нэмэгдүүлэх зорилготой сургалтын үйл ажиллагаанд ашигладаг бичлэгийн нэг хэлбэр мөн.

Эссэ нь дотроо бичих төрлөөсөө хамааран ерөнхийдөө батлан нотлох (persuasive essay), мэдээлэх (informative essay), шинжилгээ судалгааны (analytical essay) гэсэн 3 үндсэн хэлбэртэй байдаг. Их, дээд сургуулиудын хувьд гол төлөв шинжилгээ судалгааны хэлбэрийн эссэг бичүүлдэг байна.

2. Эссэ бичихэд тавигдах шаардлагууд
Эссэ нь бүтэц, агуулга, бичвэрийн хэлбэрийн хувьд тодорхой шаардлагуудыг хангасан байх ёстой.
Эссе нь бүтцийн хувьд дараах үндсэн хэсгүүдтэй байна.
- Нүүр хуудас, сэдвийн нэр
- Удиртгал хэсэг
- Үндсэн тайлбар хэсэг
- Баримт нотолгооны хэсэг
- Дэвшүүлсэн өөрийн санаа дүгнэлтийн хэсэг
- Ашигласан ном материалын жагсаалт
Хэсэг бүрийг бичихдээ хоорондын холбоо, логик уялдааг сайтар гаргаж өгсөн байх ёстой. Эссе нь үг үсгийн алдааг хянасан, Times New Roman фонтоор, үсгийн хэмжээ нь 12, мөр хоорондын зай нь 1.5 pt, А4 цаасан дээр, хуудас бүрийг дугаарласан, хоёр талаас нь зэрэгцүүлж тэгшилэх (justify ) шаардлагатай. Хэсэг, дэд хэсэг, бүлгүүдийг font style- ээр ялгаж өгсөн, цэг таслалын дараа заавал нэг зай авч, нийт 10-аас доошгүй хуудас байна.

3. Эссег бичих талаарх зөвлөмж
Эссег бичихдээ дараах үе шатаар хийх нь оновчтой байдаг:
􀁺 Сонгосон сэдвийн дагуу төлөвлөгөө гаргаж, холбогдох ном, сэтгүүл, өгүүлэл, тоо мэдээллийг цуглуулах 1
􀁺 Уншлага, судалгааны үе шат
􀁺 Эссег бичих бүтцийн төлөвлөгөөг гаргах
􀁺 Эшлэлүүдээ бэлтгэх
􀁺 Сэдвийнхээ гол утга санааг тодорхойлох (Thesis statement)
􀁺 Төлөвлөгөөгөө эцэслэх
􀁺 Эссегээ бичих үе шат
􀁺 Засвар өөрчлөлт хийж эцэслэх
Бичих ажлаа эхний хувилбараар хийгээд, дахин нягталж шалгасны эцэст эцсийн хувилбараа боловсруулах нь зүйтэй.
Удиртгал хэсэгтээ, эссенд хөндөж буй асуудлын талаар, гол анхаарал хандуулах зүйлийн талаар бичих хэрэгтэй. 1-2 өгүүлбэрт багтаан эссенийхээ зорилгыг танилцуулах, энэ ажлынхаа төлөвлөгөөг 5 хүртэл өгүүлбэрт багтаан гаргаж өгөх, бүлэг, хэсэг хоорондын уялдааг тайлбарлаж бичих зэрэг нь удиртгал хэсгийн дотор багтана.

Үндсэн хэсэг нь:
1. Гол өгүүлбэр
2. Нотолгооны хэсэгт шилжих
3. Баримт, нотолгоог гаргах
4. Баримт, нотолгоог тайлбарлах,
5. Товч дүгнэлт
6. Дараагийн хэсэг бүлэгт шилжих холбоос
гэсэн дарааллыг багтаана. Гол өгүүлбэр нь тухайн параграф хэсгийн анхаарал хандуулах зүйлийг илэрхийлнэ. 2-4 дэх үе шатууд нь тухайн хэсэг олон дахин давтагдаж болно. Өөр өөр жишээ, нотолгоо гаргаж тайлбарлах үед хэд ч давтагдах болно.
Дүгнэлт хэсэгт чухам юуны тухай бичсэнээ нэгтгэн гаргана. Төлөвлөгөөнд туссан зорилтоо хэрхэн гүйцэлдүүлсэн талаар дурдах нь зүйтэй. Тэгээд анхны гаргаж байсан анхаарах гол асуудалтайгаа эргэж холбосноор төгсгөвөл хамгийн зохимжтой байдаг.
Эссе бичих явцад эшлэл, зүүлтийг оновчтой зөв хэрэглэнэ. Бусдын бүтээлээс авч ашигласан санаа, тодорхойлолтуудын эх үүсвэрийг заавал тодотгоно. Бусдын 2
бүтээлийн үр дүн, санааг нэгтгэн тайлбарлаж байгаа бол зохиогчийн нэр болон оныг бичнэ.
Эшлэл (бусдын бүтээлээс бүтэн өгүүлбэрээр авч ашиглаж байгаа тохиолдолд хэрэглэх ба энэ нь 40 үгээс хэтрэхгүй байна) хийж байгаа тохиолдолд тухайн өгүүлбэрийг хашилтанд хийнэ. Эх үүсвэрт зохиогчийн нэр, оныг дурьдахаас гадна хуудасны дугаарыг заавал тэмдэглэнэ..
Ийнхүү эссе дотор дурьдсан материалыг дараа нь ашигласан материалын жагсаалтад дэлгэрэнгүй байдлаар заавал оруулна.

4. Ашигласан материалын жагсаалтад /ном зүй/ тавигдах шаардлага
Эссе бичихэд ашигласан бүх материалуудыг ашигласан материалын жагсаалтад оруулсан байна. Эссэ 10-с доошгүй материал ашигласан байна. Үүнээс 4-с олонгүй нь сурах бичиг байж болно. Ашигласан материалын жагсаалтыг үсгийн дарааллын дагуу оруулна. Зохиогчийн нэр, он, материалын гарчиг, эх үүсвэр гэсэн дараалалтай байна. Тухайлбал,
Ном
1. Зохиогчийн нэр (зохиогч, редактор, орчуулагч, байгууллага)
2. Хэвлэгдсэн он
3. Бүтээлийн нэр, хэрвээ байгаа бол дэд гарчиг (italic эсвэл underlined)
4. Хэвлэлтийн дугаар
5. Хэвлэлийн газрын нэр
6. Хэвлэлийн газрын байршил
7. Хуудасны дугаар (шаардлагатай бол)
Өгүүллэг
1. Өгүүллэгийг зохиогчийн нэр
2. Хэвлэгдсэн он
3. Өгүүллэгийн нэр (тодорхойлох хашилтанд)
4. Сэтгүүлийн нэр (italic эсвэл underlined)
5. Сэтгүүлийн дугаар
6. Хэсгийн дугаар
7. Хуудасны дугаар

Электрон эх үүсвэр
1. Зохиогчийн нэр
2. Хэвлэгдсэн он
3. Материалын нэр
4. Хэвлэлийн газар буюу байгууллагын нэр
5. Интернет дэх нэр буюу сайтын хаяг, холбоос (шаардлагатай бол)
5. Хамгаалах талаар
Тухайн хичээл орж буй багшийн өгсөн хугацаанд багтаан бичсэн эссегээ хураалгаж, үнэлүүлэх хэрэгтэй. Тэрхүү хичээлийн нэг хэсэг болж буй учир оюутны үнэлгээний эцсийн дүнд ч орж тооцогдохыг анхаарна уу.
Энэ заавар бол нийтлэг, ерөнхий зүйлийг багтаасан бөгөөд, хичээл орж буй багш, өөр тодорхой нэмэлт шаардлагуудыг оруулах эрхтэй гэдгийг анхаарвал зохино.

Би мэдэхгүй

2010-05-25T22:52:00.001+08:00

Би мэдэхгүй
Хүн хорвоод мэндлэхдээ юу ч мэдэхгүй төрдөг. Энэ бол хувирашгүй болоод хөдлөшгүй үнэн. Энгийн өнгөрөх миний амьдралын эгэл өдрүүд үүнийг бодох бичих болтол толгойд минь эргэлдлээ, намайг ээрлээ. Бид өөрийн байгаа газраа, улсдаа, гадаад орнуудад гээд хаана сурж мэдэх боломжтой тэр газар луу хүсэл зорилгодоо хөглөгдөн юмсын учир, зүй тогтолцоог олж мэдэхийн тулд явдаг.
Хүн бүх амьдралынхаа турш суралцдаг, мэдэхийн төлөө тэмүүлдэг гэдэг. Суралцах хугацаа хэдий их байна төдий чинээгээр мэдлэг их байх нь бас жаахан учир дутагдалтай юм шиг. Энгийн нэгэн айлын энгийн нэг бор хүү арван жилээ төгсөөд их сургуульд орон амьдралын шинэ өөрчлөлтийн шинэ мэдлэгийн их хүрээнд хөлөө тавьна. Хүү ихийг мэдэхийн тулд, мэдлэгээ өргөжүүлэхийн тулд тэрхүү хүрээнд өөрийн орон зайгаа үүсгэнэ. Гэтэл заримдаа яг үнэндээ хөл тавьж эхэлсэн тэр үеэс хойш мэдээгүй зүйл ч зөндөө байна. Шинжлэх ухаан, утга уран зохиол, амьдралын тухай гээд хүмүүс маш их мэдлэгтэй байдаг гэтэл та өөрийгөө мэдхүү? Та хэн бэ? Та өөрийнхөө талаар хэр ихийг мэдэх вэ? Нэг удаа ч гэсэн өөрөөсөө энэ асуултыг асууж байв уу? Хийж байгаа бүх зүйлээ хэдхэн минут орхиод та өөрөөсөө би хэн бэ? гээд асуугаарай. Таньд ямар хариулт орж ирж байна. Магадгүй та өөрийгөө би тийм зүйлд дуртай, тийм газар байхад надад илүү сайхан тааламжтай гэх мэт бодлууд орж ирэх байх. Магадгүй тэс өөр бодол ч орж ирж болно. Гэхдээ энэ л хариултууд миний таниас асуусан хариулт бишээ. Таны сэтгэл дэх та хэн бэ л гэж асуух гээд байна. Би гэдэг хүн өөрийнхөө талаар одоо л жаахан жаахан мэдлэгтэй болж байна. Өдөрт миний толгойд хичнээн мянган бодол ээлжлэн орж гарж байдаг юу боддогийг тооцож бас захирч зохицуулж байсангүй....

Линз

2010-05-25T22:50:00.001+08:00

Ч.Баттулга: Линз зүүсэн үед нүүр, шил зүүхэд нүд амардаг
-Хүн нүдээрээ бус тархиараа хардаг-
Монголын оптекчдын “Гэрэл” холбооны тэргүүн Ч.Баттулгатай харааны гажиг болон нүдний шил, контакт линзний талаар ярилцлаа.

-Нүдний өвчин, харааны гажиг хоёрыг хүмүүс нэг өвчин мэт боддог?
-Хүн нүдээрээ хардаггүй, тархиараа хардаг. Нүд бол зөвхөн харах гэж байгаа зүйлийг гэрлээр дамжуулж цуглуулж өгдөг үүрэгтэй. Аливаа зүйлийг хүлээн авч байгаа нь нүд, дамжуулж байгаа нь харааны зам буюу нүднээс тархи руу явдаг судас, хардаг хэсэг нь бага тархи юм. Харж байгаа бүх процесс бага тархинд явагдаж байдаг.

Нүд болохгүй бол хүний толгой, мэдрэлд шууд нөлөөлж, зүгээр байвал тархи тайван байх нөхцөл бүрдэж байдаг. Нүд бол хүний хамгийн нандин эрхтэн гэдгийг хүн бүр мэднэ. Гадаад орчинтой харьцаж байгаа мэдээллийн 80-90 хувийг өгдөг. Эндээс хэр чухал эрхтэн гэдэг нь харагдаж байна. Хүний сэтгэл зүйд хандуулсан нэгэн судалгаа байдаг. Та юунд хамгийн их сэтгэл зовж байна гэж асуухад дийлэнх хувь нь нэгдүгээрт хорт хавдар тусахгүй юмсан, хоёрдугаарт сохорчихгүй юмсан гэж хариулсан байдаг.

Ингээд аль аль талаас нь аваад үзэхэд харах гэдэг нь асар чухал. Нүдний өвчин, харааны гажиг хоёр өөр өөр ойлголтууд. Харааны гажиг буюу энгийн үгээр хэлэхэд хараа муу байхыг өвчин гэж үздэггүй. Энэ бол нүдний харах байдал ердийн байдлаасаа зөрсөн байна гэсэн үг л дээ. Харааны гажгийг шил, контакт линзийн тусламжтай хараа зүйн талын эмч эмчилнэ. Харин нүдний өвчинг мэргэжлийн эмч эмчилдэг.

-Тэгвэл нүдний шил, контакт линз хоёр ямар ялгаатай вэ?
-Хүмүүс нүдний шил, линз хоёрын аль нь сайн бэ гэж их асуудаг. Үүрэг зорилго нь ижилхэн л хараа засах бүтээгдэхүүнүүд. Аль алинд нь сайн, муу тал бий. Жишээлбэл мах бол хүнсний хэрэглээний үндсэн бүтээгдэхүүн. Харин хиам дараа нь гарсан энэ төрлийн бүтээгдэхүүн. Хүн хиам, мах алийг нь ч идсэн цадна. Үүнтэй адил нүдний шил мах шиг анхдагч нь юм. Линз дараа нь гарсан хиам гэсэн үг. Хүн алийг нь ч хэрэглэсэн харааны гажгийг засна.

-Тухайн хүн хараагаа шалгуулсны дараа алийг нь ч сонгож болох уу. Линз зүүж болохгүй хүн байдаг уу?
-Линз, шил хоёрын алийг сонгох нь тухайн хүний асуудал. Гэхдээ хэрэглэгчид аль нь тохирохыг мэргэжлийн хараа зүйчид зөвлөж өгснөөр сонголтоо хийх хэрэгтэй. Хараа зүйчийн талаас нүдний шилээр засч болохгүй харааны гажгийг контакт линзээр засдаг. Энэ нь линзны нэг давуу тал. Мөн линз цантахгүй, нүдэнд дарамт үүсгэхгүй, гоо сайхны хувьд ч харагдах байдал нь энгийн гэх мэт шилнээс давуу талтай юм шиг хэрнээ зааврын дагуу хэрэглэхгүй бол нүдэнд сөрөг нөлөө үзүүлэх магадлалтай.

Харин контакт линз зүүж болохгүй тохиолдол буюу нулимс, зовхины асуудалтай байвал харааны шил санал болгодог. Шилний хувьд хүний эрүүл мэндэд шууд сөрөг нөлөө үзүүлэх нь бага. Манайд линз худалдаалж буй зарим газар мэргэжлийн хараа зүйч, нүдний эмчгүй, түүгээр ч үл барам нарийн заавартай линзийг хэрэглэгчдэд сайн тайлбарлаж өгч чаддаггүй. Зарсан линз нь тухайн хэрэглэгчийн нүдэнд тохирох эсэхийг шалгах үзлэг ч хийдэггүй. Зүүх гэж байгаа хүний сонирхолд хөтлөгдөн бүтээгдэхүүнээ зарахаа урьтал болгодог. Энэ байдлаас үүдэн нөгөө хүний эрүүл мэнд хохирч байгаа юм. Манайд зах зээлийн жамаар бүтээгдэхүүн нь ороод ирсэн ч хэрэглээг нь зөв таниулах асуудал их дутагдаж байгаа. Контакт линзний чиглэлээр мэргэшсэн хүн цөөхөн байдаг.

-Линзийг нарийн зааврын дагуу хэрэглэх хэрэгтэй гэж ярилаа. Линз хэрэглэгчид ихэвчлэн ямар алдаа гаргаж байна?
-Монголчуудын юманд хайхрамжгүй ханддаг нэг зан байгаа юм. 8-9 цаг линзээ зүүгээд бусад үед нь аваад цэвэрлээрэй гэхэд ерөөсөө авдаггүй. Нэг мэдэхэд линзтэйгээ унтчихсан байх жишээтэй. Энэ мэт бүх талаасаа нарийн, чамбай хандах юманд манайхан хайнга ханддаг. Хичнээн хэлж өгсөн ч мөрдөх хүн тун ховор. Контакт линз зүүгээд компьютер дээр ажиллаж болдоггүй. Нүд их хуурайшдаг.

Линз зүүгээгүй хүний нүд их хуурайшдаг юм чинь гадна талаас нь нэг юм тавьчихсан байхад асар их хуурайшилт явагдах нь ойлгомжтой. Үүнийг АНУ-д линзнээс үүссэн синдром гэж өвчинд үздэг. Манайд үүнийг ойлгохгүй линз зүүчихээд 12 цагийн турш компьютер дээр ажилладаг. Энэ байдлаас болж хоёрхон жилийн дараа хараа нь бүр муудаж, нүд нь эмзэг болж торох, үрэвсэх, улайх, нулимс гойжих гэх мэт олон муу үр дагавар үүсдэг. Сүүлдээ энэ байдал хараанд заавал муугаар нөлөөлдөг. Линз зүүж болох эсэхийг шалгадаг мэргэжлийн тусгай тест байдаг. Үүн дотор таны арьс хэр эмзэг вэ гэсэн асуулт бий. Европ хүн шар арьстай тул маш эмзэг байдаг. Харин ч Монголчуудын арьс эсрэгээр буюу эмзэг биш.

Иймдээ ч хоёр жил орчим линзийг буруу хэрэглэсэн ч зүгээр болж байна гээд л яваад байдаг. Хэрэв эмзэг арьстай хүн хэрэглэвэл зургаан сарын дараа л асуудал үүснэ. Ямар линзнээс нь шалтгаалж зааврын дагуу ашиглавал линз муу бүтээгдэхүүн биш. Харин ч шинжлэх ухааны содон нээлтүүдийн нэгд зүй ёсоор ордог.

-Линз дотроо олон төрөлтэй байдаг. Өнгөт линзийг ямар зориулалтаар хэрхэн хэрэглэвэл зохистой вэ?
-Линзийг дотор нь хатуу, зөөлөн гэж хуваадаг. Хатуу линз нь хагас хатуу буюу агаар нэвтрүүлдэг. Хугацааны хувьд нэг өдрийн, долоо хоногийн, 14 хоногийн, сарын, жилийн гэх мэт. Түүгээр ч барахгүй унтахдаа авахгүй cap зүүдэг линз ч бий. Энэ болгон өөр материалаар хийгддэг, өөр өөр шинж чанартай, тухайн бүтээгдэхүүнийг ямар заавраар зүү гэж үйлдвэрлэгч нь заасан байна тэр байдлаар нь зүүж, хэрэглэх хэрэгтэй. Хүмүүс ихэвчлэн зөөлөн линз хэрэглэдэг. Энэ линз жилийн, хагас жилийн хугацаатай байдаг. Хараа засах энэ хоёр төрлийн линзээс гадна гоёлын өнгөт линзийг сүүлийн үед охидууд их хэрэглэх болсон.

Өнгөт линз зүүх зайлшгүй шаардлага ховор байдаг. Нүдний гэрэл оруулдаг хэсэг нь алдаж гэрэл оруулдаг бол, эсвэл хоёр нүдний өнгө хоорондоо өөр байх үед эмчийн заавраар хэрэглэдэг. Бусад тохиолдолд ерөөсөө л гоёлын хэрэгсэл. Ээмэг, бөгжтэй ижил, зүүх үедээ хэрэглээд бусад үед нь авч байх хэрэгтэйг дахин сануулах нь зүйтэй болов уу. Буруу хэрэглэвэл харааны линзнээс илүү муу үр дагавартай. Хүмүүс шөнө өнгийн линз зүүсэн үедээ жолоо барих, авахгүй унтах зэргээр буруу хэрэглэдэг. Харанхуй болчихлоо линзээ авъя гэж байгаа хүнийг би хараагүй юм байна. Өнгийн линз нүдний өмнө хар хөшиг татсантай адил учир харанхуй үед бүр ч хэрэглэх хэрэггүй. Мэргэжлийн газрууд өнгөт линз ерөөсөө зардаггүй. Харин зарж байгаа нь мэргэжлийн бус, өөрсдөө мэдэхгүй, мөнгө олъё гэсэн газрууд л байгаа.

-Жилийн хугацаатай линз хэрэглэж байгаа тохиолдолд хугацаа нь дуусахаар сольж, заавал шинийг авах хэрэгтэй юу. Ариутгаад ахиж хэрэглэж болох уу?
-Жилийн хугацаатай линз авсан тохиолдолд хугацаа нь дуусмагц солих хэрэгтэй. Харин өдөрт хэрэглэх ёстой цагийн дагуу зүүгээд л бусад үед нь зориулалтын сав, уусмалд нь хийх чухал. Уусмалд хийснээр линз цэвэрлэгдэж, ариутгагддаг. Мөн нэг өдрийн хугацаатай линз гэж байдаг. Энэ хамгийн сайн сонголт боловч эдийн засгийн хувьд хүнд тусдгаас манайд энэ хэрэглээ байдаггүй.

-Нүдний шилний дутагдалтай болоод сайн тал нь?
-Нүдний шил 1200-аад онд үүсч, үүссэн цагаасаа оюуны хөдөлмөрт их тус болсон. Хүний ойрын хараа 40-50 насанд заавал мууддаг. Энэ үедээ хийж чаддаг байсан зүйлээ чадахаа болихоор хөдөлмөрийн бүтээмж нь багасна. Харин нүдний шил гарснаар хүнийг 70, 80 нас хүртэл нь оюуны хөдөлмөр хийх буюу юм уншиж, бичихэд тусалсан. Нүдний шил харах талбай хязгаарлах, чих, хамран дээр дарах гээд удаан зүүхэд нүүрэнд тээртэй байдаг. Олон жил шил зүүсэн хүмүүс нүд хөхөрч, бүлцийдэг гэхчлэн ярьдаг. Энэ нь буруу ойлголт. Тогтмол шил зүүснээр нүдний ойр орчимд цайж, бусад хэсэг борлосон байдгаас тэгж харагддаг. Шилээ зүйлгүй гурав хоноход л энэ байдал хэвийн харагдана.

-Шил, линз хоёрыг ээлжилж зүүж болох уу?
-Манайд зарагдаж байгаа зөөлөн линзийн зөв хэрэглээ нь шилтэй ээлжилж хэрэглэх явдал юм. Шаардлагатай үедээ линз зүүгээд бусад үед нь шил зүүж хэвшвэл ашигтай. Линз зүүсэн үед нүүр амарна. Харин шил зүүсэн үед нүд амардаг. Нүд амьсгалж байдаг учраас линз зүүгээгүй үед нүд амардаг. Учир нь хүчилтөрөгчийн солилцоог линз тодорхой хэмжээгээр хязгаарладаг.

-40-50 насанд ойрын хараа аяндаа мууддаг гэсэн. Тэгвэл бага насны хүүхдүүдийн хувьд хараа нь яагаад мууддаг юм бол?
-Хүүхэд төрөхдөө заавал тодорхой хэмжээгээр харааны гажигтай төрдөг. Энэ гажиг хүүхдийн өсөх үед аяндаа засагдаж зүгээр болно. 25 насанд хүний нүд хэвийн болох жишээтэй. Нүдний хараа нэгэн хэвийн байдаггүй. Нас насанд өөрчлөгдөж байдаг хөдөлгөөнт процесс юм. Бага насны хүүхдийн холын хараа муудахад ямар нэгэн гадны нөлөө байдаггүй. Эцэг, эхийнхээ царай, зан аашийг дуурайж төрдөгтэй адил нүдний хараа ямар байх нь эцэг, эхээс нь шалтгаална. Хүүхдийн холын хараа муудахын 40 хувь нь удмынх байдаг. Аав, ээж хоёр нь шил зүүдэг бол тэр айлын дөрвөн хүүхдийн хоёрынх нь хараа муу байх жишээтэй. Энэ нь хэвийн үзэгдэл. Яагаад гэвэл аав, ээжийнхээ харааны гажгийг төрөхдөө л авсан гэсэн үг.

-Иргэд мэргэжлийн газар очихгүйгээр жирийн нэг лангуунаас харааны шил авах нь муу нөлөөтэй юу?
-Янз бүрийн газраас шил, линз авахгүй байх хэрэгтэй. Хараа зүйн стандарт гэж байдаг. Ямар мэргэжлийн хүн, ямар төхөөрөмжийг ашиглан, ямар бүтээгдэхүүнээр үйлчлэхийг нь засан байдаг. Иргэд үйлчлүүлэх гэж буй газрынхаа үйлчилгээний эрхтэй эсэхийг нь шалгах эрхтэй. Тохироогүй шил зүйх нь хараанд муу. Тэр тусмаа бага насны хүүхэд тохироогүй шил зүүснээс хэзээ ч засрашгүй гэмтэл авдаг. Нүдэнд мохос хараа буюу хараа алдалт үүсдэг. Энэ нь мэс засал, шил, линз гээд юугаар ч засагдахгүй байж болох талтай: Түүнээс гадна хялар өвчин үүсдэг. 40-өөс дээш насныхны хувьд зүүж үзэхэд таарч байгаа юм шиг л байна. Нүд нь хүлээж авдаггүй учир гучин минутаас цаг л тэр шилийг зүүнэ. Харин мэргэжлийн газар шил хийлгэсний ач тус нь хэдэн цаг ч ажилласан бэрхшээлгүй байхаар тааруулж өгдөг.

-Нэг тааруулсан шилээ байнга зүүвэл болох уу?
-Хараа үргэлж өөрчлөгдөж байдаг. Хүүхэд, залуучууд жилд нэг удаа, насанд хүрэгчид 1.5-2 жилийн дотор хараагаа заавал шалгуулж, шилээ тохируулуулж байх хэрэгтэй. Энэ хугацаанд хараанд заавал өөрчлөлт орсон байдаг.

-Хараа нэг муудвал цаашид улам муудах уу?
-Тийм тохиолдол бий. Хараа цаашид муудаад л байвал энэ нь нүдний өвчин гэсэн үг. Үүнийг нүдний шилээр биш, эмчилгээгээр засна. Харин харааны гажгийг шилээр зассан тохиолдолд цаашид илүү муудахгүй. Шилээр хараа засна гэдэг нь цаашид муутгахгүй байх үүднээс авсан арга хэмжээ шүү дээ.